Direct na het seminar is in Backi Vinogradi, één van de onderzoekslocaties, door de Nederlandse ambassadeur op feestelijke wijze de eerste drinkwaterinstallatie voor arseenverwijdering volgens het ADART proces geopend. Het ADART (Adsortive Dutch Arsenic Removal Technology) proces is ontwikkeld door Unesco-IHE en Vitens. Bij dit proces wordt arseen verwijderd door adsorptie aan ijzeroxide (zand met een ijzerlaagje bedekt).
Het AsRem project startte 3 jaar geleden als onderzoeksproject van 4 Nederlandse partijen ( Vitens, Unesco-IE, Technische Universiteit Delft en Royal HaskoningDHV) en het drinkwaterbedrijf van Subotica. Gezamenlijk is onderzoek gedaan naar ondergrondse en bovengrondse arseenverwijdering. Na een eerste onderzoek in 2011 in Subotica kreeg het project een vervolg met een zgn. demonstratie-installatie (500 m3/dag) in Backi Vinogradi, een dorpje met 1500 inwoners op 15 km van Subotica. Hier heeft het grondwater het hoogste gehalte aan arseen nl. 220 microgram per liter. Arseen is niet alleen toxisch, maar ook in lage concentraties nog kankerverwekkend. De norm voor arseen is nu nog 10 microgram/liter. Naar verwachting zal die in de toekomst verlaagd worden tot < 1 microgram/liter. De demonstratie-installatie is vanaf half juni 2012 tot nu in bedrijf geweest als onderzoek-installatie. Het grondwater, dat tot nu nog ongezuiverd gedronken werd in het dorp, is zuurstofloos en bevat ijzer, ammonium en arseen. Een maand na de start van het onderzoek werden alle stoffen uit het water verwijderd en voldeed het eindproduct aan de drinkwaternormen van de EU. En zelfs meer dan dat, tot op heden wordt arseen tot onder 1 microgram per liter verwijderd.
De officiële opening van de drinkwaterinstallatie voor arseenverwijdering in Backi Vinogradi.
Op de foto van links naar rechts: hr. Stokvis (Ned.ambassadeur in Servië ), Mevr. Solja (voorzitter gemeenteraad Subotica), Casper van Ommen, Momir Tasic (operator installatie), Jacques van Paassen, Mr. Dulic (burgemeester van Subotica) en Mevr. Tot Godo (directeur drinkwaterbedrijf Subotica)
Demonstratie-installatie
De demonstratie-installatie die nu als drinkwater-installatie in Backi Vinogradi dienst doet heeft een aparte geschiedenis. Tien jaar lang deed deze installatie dienst als grondwaterzuiverinstallatie (GWZI) in St. Jansklooster. De installatie zuiverde met trichlooretheen vervuild grondwater en beschermde zo de grondwaterputten van Vitens. Nadat het grondwater voldoende gesaneerd was, is de installatie door Vitens geschonken aan de stichting Water is our World. De bijbehorende hal, eigendom van de provincie Overijssel, is ook aan de stichting overgedragen. De stichting heeft als doel om “afgedankt drinkwatermateriaal” een nieuw leven te geven door het op te knappen en het beschikbaar te stellen voor drinkwaterbereiding in ontwikkelingslanden. De installatie van St.Jansklooster is door vrijwilligers van de stichting gedemonteerd, gereviseerd, omgebouwd tot arseenverwijderingsinstallatie en in Backi Vinogradi weer opgebouwd. Op bijgaande foto een impressie van deze eigentijdse, op afstand controleerbare en bestuurbare, installatie.